در منوی محصولات این وب سایت ویدئوهای آموزشی ارزشمندی با قیمت های مناسب خواهید دید
آموزش صفر تا صد، ویدئویی و کامل نرم افزار اکسپرت چویس را تنها با قیمت 48 تومان از منو محصولات دانلود نمایید
برای سفارش انجام فصل 4 پایان نامه با روش AHP و ahp فازی از طریق لینک پایین صفحات سایت برای ما پیام بفرستید. فیلم چگونگی خروجی گرفتن از نرم افزار (با داده های شما) را نیز می توانید درخواست و در انتهای کار دریافت نمایید.
“اطمینان شرق” یک شرکت آماری دارای گرید مرکز آمار ایران، نماد اعتماد الکترونیک و تجربه 14 ساله است
مراقب برخی افراد سودجو که بدون داشتن تخصص آماری اقدام به قبول سفارش خدمات تخصصی AHP می کنند، باشید …
…. این افراد، پس از اخذ وجه قادر به پشتیبانی تا زمان دفاع پایان نامه و رفع ایرادات اساتید نیستند و به تماس های شما پاسخ نخواهند داد !! …..
…. این اشخاص اکثرا فاقد تلفن ثابت و آدرس دقیق دفتر کار بوده و هیچ نوع نظارتی از جانب نهادهای قانونی کشور را نپذیرفته اند.
سوالات خود در خصوص هر مطلبي که در سايت مطالعه مي کنيد را در بخش ديدگاه (در انتهاي مطلب) درج نماييد تا به آن پاسخ دهيم. از طريق ايميل از پاسخ ما به سوالتان مطلع خواهيد شد.
@جایزه دارید اگر مطمئن تر از ما یافتید ! @
آیا می دانید در کلاسهای حضوری و در مشاوره های تلفنی این شرکت، فیلم و صوت مکالمات نیز برای شما ارسال خواهد شد؟ بدین ترتیب حداکثر بهره را از آموزش بدست خواهید آورد.
آموزش Ahp با مثال

آموزش روش AHP(مثال انتخاب شهردار)

AHP مخفف Analytical Hierarchy process به معنی فرایند تحلیل سلسله مراتبی است. با مطالعه مقاله حاضر، در قالب یک مثال، تا حدود خیلی زیادی با AHP، محاسبات آن و چگونگی تصمیم گیری اصولی و علمی با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی یا همان روش ahp آشنا خواهید شد.

ذکر یک مثال ساده و کاربردی و بیان نحوه انجام محاسبات قطعا شما را در شناخت این روش یاری خواهد نمود. پس محکم بنشینید و این مقاله را با حوصله مطالعه نمایید (کما اینکه ما وقت خیلی زیادی برای تهیه آن گذاشته ایم).

شیوه انجام محاسبات در این مقاله، دقیقا همان کاری است که شما نیز می توانید انجام داده و به صورت دستی محاسبات روش ahp پایان نامه یا تحقیقات خویش را به انجام برسانید. نکته مهمم اینکه فایل پرسشنامه ahp  و طرح سلسله مراتبی این مثال و اکسل محاسبات آنرا نیز می توانید از ما تهیه کنید).

چنانچه مایلید محاسبات روش ahp و رتبه بندی عوامل و شاخصها و گزینه های مربوط به پایان نامه ارشد خود را با نرم افزار expert choice به انجام برسانید، می توانید آموزش ویدئویی و کامل expert choice را از سایت ما خریداری نمایید یا اینکه انجام آن را به ما بسپارید.

۱- مدل سازی فرایند تحلیل سلسله مراتبی ای اچ پی

برای شروع ابتدا مثال خود را شرح می دهیم. فرض کنید عضوی از شورای اسلامی شهری هستید که می‌خواهد یک شهردار برای شهرداری انتخاب کند (همانطور که می دانید اولین کار اعضای شورای شهر انتخاب شهردار است). در این زمان ابتدا باید معیارهائی برای انتخاب شهردار در نظر بگیرید و به سایرین بگویید که بر اساس آن معیارها دست به انتخاب بهینه زده اید. شما معیارهای تعهد، تجربه و تحصیلات مرتبط را به عنوان معیارهای انتخاب در نظر می گیرید. توجه داشته باشید که خود این عمل انتخاب معیارها نیز می تواند در قالب پرسشنامه روش دلفی از خبرگان پرسیده شود.

گزینه ها در روش ahp

حال دو سوال مطرح است: اول اینکه ممکن است برخی افراد از لحاظ یک معیار بر دیگری ارجحیت داشته باشند و دوم اینکه برخی معیارها ممکن است با همدیگر متناقض باشند. بحث تصمیم گیری با معیارهای چندگانه (MCDM) را به خاطر آورید. این همان مساله تصمیم گیری با معیارهای چندگانه است. برای حل این مساله باید از روشهای MCDM مانند AHP یا ANP استفاده کرد. که ما در اینجا از روش تحلیل سلسله مراتبی ahp استفاده می کنیم و محاسبات آنرا به صورت کامل قرار می دهیم.

معیارها و گزینه ها در روش ahp

انتخاب معیارها یا criterions بخش اول تجزیه و تحلیل AHP است. سپس بر اساس معیارهای شناسائی شده کاندیداها ارزیابی و امتیاز دهی می‌شوند. واژه گزینه‌ها یا کاندیداها مترادف واژه alternative یا candidates بوده که تمام این واژه ها مورد استفاده قرار می گیرند. به عبارت روش تر در اینجا معیارهای ما برای انتخاب بهترین شهردار عبارتست از: تعهد، تجربه و تحصیلات مرتبط

در این جا ما سه کاندیدا یا گزینه (آلترناتیو) داریم: آقای احمدی، آقای رسولی، خانم موسوی که یکی از این سه نفر را در نهایت به عنوان شهردار معرفی خواهیم نمود.

بگذارید با یک شوخی نکته مهمی را یادآوری کنم. احتمالا الان آقای رسولی را انتخاب کرده اید! (چون جزء حزب سیاسی شماست!) ولی یادتان باشد گرایش سیاسی جزء معیارهای ما نبود و نباید در تصمیم گیری ما لحاظ شود. روش نظام مند اینگونه از ورود جهت گیری ذهنی ممانعت می‌کند. دامنه تاثیر داوری ذهنی در روشهای تصمیم‌گیری چندمعیاره حداقل می‌شود.

طرح سلسله مراتبی (درخت تصمیم)

به این ترتیب الگوی انتخاب به صورت سلسله‌ مراتب زیر ترسیم می‌شود (که به آن نمودار درختی یا طرح سلسله مراتبی گفته می شود):

طرح سلسله مراتبی

طرح سلسله مراتبی

قابل ذکر است فایل ورد طرح سلسله مراتبی فوق را در این محصول شرکت : قالب پرسشنامه ahp و طرح سلسله مراتب می توانید دانلود نمایید و بر اساس این الگو طرح سلسله مراتبی پایان نامه خود را ترسیم نمایید.

۲- طراحی پرسشنامه خبره

حال که طرح سلسله مراتبی (درخت تصمیم) را طراحی نمودید، همه چیز مهیاست تا طبق آن نسبت به طراحی پرسشنامه اقدام نمایید.

پرسشنامه مورد استفاده برای تحلیل‌های سلسه‌مراتبی و تصمیم‌گیری چندمعیاره به پرسشنامه خبره موسوم است. پرسشنامه خبره خیلی چیز پیچیده‌ای نیست بلکه دقت و داشتن الگوی مناسب را طلب می کند. برای تهیه پرسشنامه خبره از مقایسه زوجی گزینه‌ها استفاده می‌شود و می بایست هیچ مقایسه زوجی از قلم نیفتد و گرنه هنگام انجام تحلیل به دردسر بزرگی دچار خواهید شد و دوباره کاری خواهید داشت. برای امتیاز دهی از مقیاس نه درجه آقای ساعتی (بنیانگذار ahp) به صورت زیر استفاده می‌شود:

مقیاس امتیاز دهی 9 درجه ای

ارزش وضعیت مقایسه i نسبت به j توضیح
۱ ترجیح یکسان  Equally Preferred شاخص i نسبت به j اهمیت برابر دارد و یا ارجحیتی نسبت به هم ندارند.
۳ کمی مرجح Moderately Preferred گزینه یا شاخص i نسبت به j کمی مهمتر است.
۵ خیلی مرجح Strongly Preferred گزینه یا شاخص i نسبت به j مهمتر است.
۷ خیلی زیاد مرجح Very strongly Preferred گزینه i دارای ارجحیت خیلی بیشتری از j است.
۹ کاملاً مرجح Extremely Preferred گزینه i از j مطلقاً مهمتر و قابل مقایسه با j نیست.
۶-۴-۲ بینابین ارزشهای بینابین را نشان می‌دهد مثلا ۸، بیانگر اهمیتی زیادتر از ۷ و پایین‌تر از ۹ برای i است.

با استفاده از این مقیاس اعضای شورای شهر هر یک از گزینه‌ها (کاندیداهای شهردار شدن) را بر اساس هر یک از عوامل به صورت زوجی مقایسه می‌کنند. نتایج این مقایسه به صورت زیر است.

توجه داشته باشید که فایل ورد پرسشنامه فوق را در این محصول شرکت : قالب پرسشنامه ahp می توانید دانلود نمایید و بر اساس این الگو پرسشنامه ای اچ پی پایان نامه خود را طراحی نمایید. البته فیلم آموزشی طراحی پرسشنامه ahp را نیز می توانید دانلود نمایید. یا اینکه انجام این کار را به ما بسپارید: پرسشنامه ای اچ پی.

۳- تعیین وزن معیارها

سطح اول سلسله‌ مراتب را معیارهای اصلی تشکیل می‌دهد. پرسشنامه خبره نخست با مقایسه زوجی معیارهای اصلی بر اساس هدف به تعیین اولویت هر یک از معیارها اصلی می‌پردازد. بنابراین باید معیارها را براساس هدف دو به‌ دو با هم مقایسه می‌کنیم. برای مثال شورای شهر تصمیم و ارزیابی زیر را می‌گیرد:

ماتریس مقایسات تعهد تجربه تحصیلات مرتبط میانگین هندسی اوزان نرمال شده
تعهد 1 1 2 1.26 0.36
تجربه 1 1 5 1.71 0.50
تحصیلات مرتبط 0.5 0.2 1 0.46 0.14

همانطور که ملاحظه می شود در ماتریس مقایسات زوجی، اعداد بخش پایین ماتریس معکوس اعداد بخش بالای ماتریس هستند.

توجه نمایید که پیش فرض روش ahp اعلام نظر یک خبره است. اگر چند خبره پاسخگویی کرده اند و می خواهید اطلاعات آنرا در نرم افزار expert choice وارد کنید، این صفحه سایت را مطالعه نمایید: ورود داده های چند پرسشنامه  ahp.

محاسبه وزن های نرمال

اکزل و ساعتی (1983) استفاده از میانگین هندسی را بهترین روش برای ترکیب مقایسات زوجی معرفی کرده‌اند. بنابراین از داده‌های هر سطر میانگین هندسی بگیرید. وزن‌های بدست آمده نرمال نیستند.

منظور از وزن نرمال آن است که جمع اوزان برابر ۱ باشد. بنابراین میانگین هندسی بدست آمده در هر سطر را بر مجموع عناصر ستون میانگین هندسی تقسیم کنید. ستون جدید که حاوی وزن نرمال شده هر معیار است را بردار ویژه یا Eigenvalue گویند. وزن نهائی هر ماتریس همان ستون بردار ویژه است. (حاصل محاسبات در جدول فوق درج شده است، با ستونی به نام : اوزان نرمال شده)

بر اساس جدول بالا معیار تجربه از بیشترین اولویت برخوردار است. تعهد در اولویت دوم قرار دارد. تحصیلات مرتبط از کمترین اولویت برخوردار است. جدول نهایی مقایسات معیارها به قرار زیر است (توجه کنید که این جدول رتبه بندی شده جدول فوق است بر اساس اوزان نرمال):

ردیف نام معیار ارزش وزنی رتبه
1 تجربه 0.50 1
2 تعهد 0.36 2
3 تحصیلات مرتبط 0.14 3

توجه داشته باشید که هر معیار ممکن است خود از یک مجموعه زیر معیار تشکیل شده باشد. در اینصورت یک سطح دیگر به مدل AHP اضافه می‌شود.

نرخ ناسازگاری در روش ای اچ پی

متذکر می شود که برای هر جدول مقایسات زوجی می بایست نرخ ناسازگاری را محاسبه کنید که البته شیوه محاسبه آن پیچیده است و از حوصله این مقاله خارج است. نرخ ناسازگاری جدول مقایسات بالا برابر 0.081 می باشد که چون کمتر از 0.1 است قابل قبول می باشد.

۴- مقایسه زوجی گزینه‌ها براساس معیارها

پس از تعیین وزن هر یک از معیارها در گام بعد باید گزینه‌ها (کاندیداها) بصورت زوجی بر اساس هر معیار مقایسه شوند. برای مثال مقایسه زوجی گزینه‌ها بر اساس تعهد نشان داده است :

آقای احمدی در مقایسه با خانم موسوی امتیاز 3 می‌گیرد اما امتیازی برابر با آقای رسولی دارد. همچنین آقای رسولی در مقایسه با خانم موسوی امتیاز 6 کسب می‌کند. بعد از اینکه مقایسه ها انجام شد داده‌ها را به ماتریسی مانند زیر منتقل می‌کنند که همان ماتریس مقایسه‌ زوجی است:

ماتریس مقایسات زوجی بر اساس معیار تعهد آقای احمدی آقای رسولی خانم موسوی
آقای احمدی 1 1 3
آقای رسولی 1 1 6
خانم موسوی 0.33 0.17 1

تعیین اولویت گزینه ها

گام بعدی تعیین اولویت است. برای تعیین اولویت از مفهوم نرمال سازی (normalize) که در گام قبلی توضیح داده شد استفاده می‌شود. پس از نرمال کردن وزن هر گزینه بر اساس معیار مورد نظر بدست خواهد آمد.

ماتریس مقایسات زوجی بر اساس معیار تعهد آقای احمدی آقای رسولی خانم موسوی میانگین هندسی اوزان نرمال شده یا اولویت
آقای احمدی 1 1 3 1.44 0.4
آقای رسولی 1 1 6 1.82 0.5
خانم موسوی 0.333 0.167 1 0.38 0.1

با توجه به پیچیدگی محاسبات شما باید نرم افزار Expert Choice را نصب کنید یا اینکه از اکسل کمک بگیرید (البته در Excel نیز نوشتن فرمولهای محاسباتی وقت گیر خواهد بود)

راه حل دیگر استفاده از نرم افزار Super Decision است که بیشتر برای ANP مناسب است.

به مقادیر بدست آمده حاصل از محاسبات که ستون اولویت را تشکیل می‌دهند بردار ویژه (eigenvector) گویند.

همین مقایسه‌های زوجی را برای سایر معیارها انجام می‌دهیم. به این ترتیب اولویت هر فرد را براساس هر معیار مانند فوق محاسبه می‌کنیم. مهم همان ستون اولویت‌ها است. در نهایت به ماتریسی مانند زیر خواهید رسید:

جمع بندی مقایسات تعهد تجربه تحصیلات مرتبط
آقای احمدی 0.4 0.48 0.17
آقای رسولی 0.5 0.46 0.19
خانم موسوی 0.1 0.06 0.63

5- محاسبه اولویت‌ نهایی گزینه ها و تصمیم گیری

اکنون به سادگی با استفاده از میانگین موزون شهردار را انتخاب می‌کنیم.

امتیاز هر گزینه = مجموع حاصلضرب اولویت آن گزینه بر اساس معیار i ضربدر اولویت آن معیار

محاسبه اولویت نهایی آفای احمدی به قرار زیر است:

(0.40 * 0.36) + (0.48 * 0.50) + (0.17 * 0.14)   = 0.408

به همین ترتیب آقای رسولی  0.440 امتیاز کسب کرد و خانم موسوی نیز 0.154 امتیاز بدست آورد.

بسیار خوب مساله انتخاب مدیر به روش تحلیل سلسله مراتبی انجام گرفت و آقای رسولی با کسب بیشترین امتیاز به عنوان شهردار انتخاب گردید.

انجام محاسبات AHP در اکسل

ما محاسبات روش AHP را در فایل اکسل نیز انجام داده ایم (مشخصا محاسبات جدول ذیل بخش 3 بالا). چنانچه می خواهید به شیوه محاسبات این روش تسلط کامل پیدا کنید، داشتن این فایل اکسل کمک زیادی به شما خواهد نمود (البته نحوه محاسبه نرخ ناسازگاری پیچیده بوده و در این اکسل وجود ندارد). برای دریافت این فایل اکسل به ما تلگرام بزنید.

در این فایل اکسل دستور میانگین هندسی، که در خلال محاسبات مورد نیاز است، نیز درج شده است (هزینه 20 تومان برای سه معیار، برای بیش از سه معیار قیمت توافقی تعیین می شود).

 

 

آموزش AHP (تحلیل سلسله مراتبی) با مثال واقعی
5 (100%) 3 votes
اگر مطلب را مفید می بینید، برای دوستان خود به اشتراک بگذارید:

مي توانيد طي 8 گام و تنها با 90 دقيقه فيلم آموزشي، روش ahp و انجام آن در نرم افزار expert choice را بطور کامل ياد بگيريد!!
از طراحي پرسشنامه ahp تا نگارش فصل 4 پايان نامه تان + فايل هاي نمونه کار+ پشتيباني پيامي رايگان :
آموزش ويدئويي و عملي تحليل ahp با نرم افزار Expert Choice

درباره سید مجتبی فرشچی

فارغ التحصیل کارشناسی ارشد رشته آمار, گرایش اقتصادی-اجتماعی از شهید بهشتی تهران هستم. اعتقاد دارم آمار یک ابزار بسیار مهم در دست یک مدیر توانمند برای تصمیم گیری است. به عنوان مدیریت شرکت مایلیم خدماتی با کیفیت در زمینه تحلیل سلسله مراتبی و نرم افزار Expert Choice به محققان سراسر کشور ارائه نماییم.

4 دیدگاه در آموزش AHP (تحلیل سلسله مراتبی) با مثال واقعی
  1. بسیار عالی و کاربردی

  2. مثال جالببی زدید آقای فرشچی
    شاید شورای شهر ما هم این مطلب شما را بخواند و درس بگیره .. یعنی امیدوا رم

  3. سلام .ممنونم از سایتتون بابت این اموزش
    من سوالی داشتم بابت این که ایا میشود از AHP در پایان نامه معماری استفاده کرد یا نه .فقط اگر ممکنه راهنمایی بکنین خیلی دوست دارم این روش را یاد بگیرم در پایان نامه خود لحاظ کنم.

    • سید مجتبی فرشچی مهر ۴, ۱۳۹۷ در ۹:۵۷ ب٫ظ پاسخ

      سلام. خواهش
      بله در رشته معماری هم روش تصمیم گیری AHP کاربرد دارد و من خودم تحلیلهایی را برای دانشجویان این رشته انجام داده ام. روش تحلیل سلسله مراتبی یک روش مدیریتی بسیار کارآمد است و هر جایی که شما عوامل و معیارهایی دارید و مایلید وزن و اهمیت آنها در بر روی موضوعی بررسی کنید، این روش کاربرد دارد. اساس رتبه بندی عوامل در ahp پاسخهای دقیقی است که خبرگان به مقایسه معیارها می دهند.
      آموزش گام به گام و ویدئویی این روش و تحلیل با نرم افزار اکسپرت چویس را در بخش محصولات این وب سایت می توانید با قیمت بسیار عالی دریافت کنید.


[بالا]

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سلام؛ پس از مطالعه هر مطلب در سايت، مي توانيد سوالات خود را در بخش ديدگاه در پايين آن صفحه درج نماييد. ما پاسخ خواهيم داد و شما از طريق ايميل از پاسخ ما به سوال خود مطلع خواهيد شد.

شرکت آماری اطمینان شرق